Mô hình vận hành HR tương lai là mô hình vận hành HR được thiết kế dựa trên những gì tổ chức sẽ cần từ HR trong ba đến năm năm tới. Mô hình này đồng bộ cấu trúc, dịch vụ, công nghệ và kỹ năng của HR với chiến lược kinh doanh, lực lượng lao động và vai trò của AI trong công việc.
Mô hình vận hành HR hiện nay đang chạm giới hạn: AI thường khó tích hợp, còn nhu cầu kinh doanh liên tục thay đổi. AIHR nêu ra ba thách thức trong cách HR đang vận hành:
- Vai trò thay đổi nhanh hơn trách nhiệm: Trong khi 64% tổ chức HR đã thay đổi mô hình vận hành trong hai năm qua, chỉ 19% cho biết có sự phân chia trách nhiệm rõ ràng giữa các trung tâm chuyên môn (CoE), HRBP và trung tâm dịch vụ chung. Kết quả là công việc chiến lược và công việc vận hành vẫn lẫn vào nhau giữa các vai trò.
- Vai trò chiến lược phải gánh phần việc hành chính tràn sang: Hệ quả của điểm trên, HRBP thường phải làm các việc hành chính và điều phối vốn không nằm trong thiết kế vai trò của họ.
- AI khuếch đại các vấn đề của mô hình vận hành: AI làm lộ rõ và nặng thêm những khoảng trống về phối hợp và trách nhiệm giải trình hiện có, thay vì giải quyết chúng.
Nói cách khác, phần lớn mô hình vận hành HR hiện nay đã đến cuối vòng đời, và đã đến lúc chuyển sang một mô hình mới, sẵn sàng cho tương lai. Dưới đây là một ví dụ về hình dung của mô hình vận hành HR tương lai.
Ví dụ: Mô hình vận hành HR AI-first của AIHR
AI tác động đến các mô hình vận hành hiện tại bằng cách thay đổi, trong số nhiều yếu tố khác, cách HR xử lý công việc hành chính, phối hợp và ra quyết định.
Qua hoạt động tư vấn, AIHR nhận thấy AI phát huy hiệu quả cao nhất khi là một phần cốt lõi của mô hình vận hành, thay vì là lớp bổ sung đặt lên trên mô hình sẵn có. Vì vậy, nhiều tổ chức đang thiết kế lại mô hình vận hành xoay quanh AI, và một lựa chọn để làm bản thiết kế tham khảo là mô hình vận hành AI-first của AIHR.
Mô hình vận hành HR hiệu quả cao này kết hợp chiến lược, trải nghiệm và công nghệ thành một hệ thống thống nhất thông qua ba lớp liên kết:
- Lớp chiến lược: Xác định định hướng dài hạn của HR và bảo đảm các ưu tiên, sáng kiến của HR phù hợp với mục tiêu của tổ chức.
- Lớp giải pháp và trải nghiệm nhân sự: Lớp thứ hai trong thiết kế này chuyển chiến lược thành các dịch vụ, trải nghiệm cho nhân viên và các giải pháp HR cụ thể.
- Lớp hỗ trợ vận hành và công nghệ: Lớp cuối cùng là nền tảng của toàn bộ mô hình. Ở trung tâm là “đầu mối công nghệ” (technology nexus), kết nối các hệ thống HR, tự động hóa và dữ liệu thành một môi trường liền mạch.
Ba lớp này cùng tạo nên mô hình vận hành HR sẵn sàng cho tương lai, được xây dựng cho thời đại AI-first.
Đây không phải lựa chọn duy nhất. Ví dụ, mô hình vận hành HR dựa trên năng lực của AIHR là một hướng tiếp cận khác mà tổ chức có thể cân nhắc.

Mô hình vận hành HR của bạn có cần thay đổi không?
Khi bộ phận HR không mang lại kết quả như doanh nghiệp kỳ vọng, người ta thường quy cho các nguyên nhân quen thuộc: thiếu hụt kỹ năng trong đội ngũ HR, ngân sách hoặc nhân sự quá ít, hoặc công nghệ HR lạc hậu. Những vấn đề này thường chỉ là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn: mô hình vận hành không còn phù hợp với những gì doanh nghiệp cần từ HR.
Bảng dưới đây liệt kê các dấu hiệu cho thấy mô hình vận hành cần được điều chỉnh. Bạn có thể dùng bảng này để chẩn đoán nhanh tình hình trong tổ chức của mình.
| Dấu hiệu | Biểu hiện | Cách kiểm tra nhanh |
|---|---|---|
| HRBP đóng vai trò điều phối quy trình | Phần lớn thời gian trong tuần dành cho phê duyệt, xử lý các vấn đề leo thang và theo dõi công việc hành chính. | Hỏi ba HRBP xem tháng trước họ dành bao nhiêu phần trăm thời gian cho công việc tư vấn và chiến lược. |
| Các dự án thí điểm AI của HR bị đình trệ | Mức sử dụng công cụ AI của HR giảm sau khi triển khai; nhân viên HR và nhân viên các bộ phận quay lại cách làm cũ qua email và phiếu yêu cầu. | Theo dõi mức sử dụng công cụ theo tháng kể từ khi ra mắt và kiểm tra xem số email, phiếu yêu cầu gửi đến HR có tăng trở lại không. |
| Tồn tại các “ốc đảo” trong bộ phận HR | Các nhóm (ví dụ CoE, HRBP) không phối hợp hay chia sẻ thông tin mà làm việc riêng lẻ, thậm chí theo đuổi các kết quả khác nhau. | Hỏi các phòng ban về cảm nhận của họ về cách HR vận hành. Hỏi cả CoE và HRBP về mục tiêu mà mỗi bên đang hướng tới. |
| Thiếu quyền sở hữu (trách nhiệm) trong bộ phận HR | Mọi người không biết ai chịu trách nhiệm quyết định các vấn đề cụ thể (CoE, HRBP, quản lý trực tiếp…), dẫn đến phản hồi chậm và công việc bị làm trùng. | Tổ chức một buổi họp nhanh và hỏi mọi người ai sở hữu từng mảng việc. Hỏi lãnh đạo doanh nghiệp mức độ hài lòng với dịch vụ của HR. |
| Chiến lược kinh doanh đã đổi nhưng cấu trúc HR thì không | Các nhóm, vai trò và ngân sách của HR vẫn đặt ở vị trí cũ, nên các ưu tiên chiến lược mới nhận được rất ít hỗ trợ chuyên trách từ HR. | Liệt kê ba ưu tiên chiến lược hàng đầu của doanh nghiệp và kiểm tra bao nhiêu nhân sự, ngân sách của HR đang phục vụ từng ưu tiên. |
Cách chuyển đổi sang mô hình vận hành HR sẵn sàng cho tương lai
Việc chuyển sang mô hình vận hành HR tương lai không diễn ra trong một sớm một chiều. Với hầu hết tổ chức, giai đoạn chuyển đổi nghĩa là cấu trúc cũ và mới sẽ chạy song song trong một thời gian, và nên lập kế hoạch cho giai đoạn kết hợp này ngay từ đầu.
Dưới đây là các bước thực tế bạn có thể cân nhắc:
1. Xác định doanh nghiệp sẽ cần gì từ HR
Rà soát chiến lược kinh doanh của tổ chức cho ba đến năm năm tới và xác định những điểm AI sẽ thay đổi cách thức làm việc. Trả lời hai câu hỏi sau:
- Lực lượng lao động hiện tại đa dạng đến mức nào về vai trò, địa điểm và cách thức làm việc?
- Danh mục dịch vụ HR cần rộng đến đâu để đáp ứng nhu cầu kinh doanh trong tương lai của công ty?
Hãy thiết kế phần này chỉ dựa trên nhu cầu tương lai.
Bước tiếp theo là rà soát các điểm nghẽn hiện tại và những gì doanh nghiệp cần từ HR để giải quyết chúng, rồi trả lời các câu hỏi sau:
- Những điểm nghẽn nào chúng ta cho rằng vẫn còn tồn tại về lâu dài (ví dụ ba đến năm năm tới)?
- Danh mục dịch vụ HR cần bao gồm những gì để giải quyết các vấn đề “dai dẳng” này?
Lập bản tuyên bố nhu cầu dựa trên danh mục gồm cả nhu cầu tương lai của tổ chức và các nhu cầu hiện tại vẫn tiếp diễn.
2. Đánh giá mô hình hiện tại so với các nhu cầu đó
So sánh các dịch vụ, kênh, vai trò, dữ liệu và công nghệ hiện tại của HR với bản tuyên bố nhu cầu, lấy các dấu hiệu trong bảng ở trên làm điểm xuất phát.
Ví dụ, nếu các dự án thí điểm AI của HR bị đình trệ, hãy kiểm tra xem công cụ có được thêm vào quy trình cũ mà không thay đổi việc ai làm gì hay không. Khi đó, mô hình tương lai của bạn cần xác định rõ phần việc nào do AI xử lý và phần nào do chuyên viên HR đảm nhận. Hoặc, nếu chiến lược kinh doanh đã đổi nhưng cấu trúc HR thì không, hãy so sánh nơi nhân sự và ngân sách của HR đang đặt hiện nay với các ưu tiên trong bản tuyên bố nhu cầu, từ đó xác định vai trò, nhóm hoặc dịch vụ nào cần được điều chỉnh.
Thu thập ý kiến từ lãnh đạo doanh nghiệp và nhân viên để có bức tranh đầy đủ hơn. Dùng các cuộc trao đổi này để thống nhất thế nào là thành công theo ngôn ngữ kinh doanh, chẳng hạn các vị trí quan trọng được lấp đầy nhanh hơn, tỷ lệ nghỉ việc thấp hơn ở các nhóm then chốt, hoặc các dự án chiến lược được bố trí đúng kỹ năng và đúng hạn. Ghi lại vị trí hiện tại của bạn trên từng thước đo để theo dõi tác động của mô hình vận hành mới.
3. Thiết kế mô hình mục tiêu
Quyết định mô hình mới cần được tổ chức như thế nào và công nghệ giữ vai trò gì trong đó. Ví dụ, mô hình AI-first của AIHR đã nêu ở trên có thể là điểm xuất phát cho việc thiết kế lại của bạn. Như đã đề cập, mô hình này kết nối chiến lược, trải nghiệm và công nghệ qua ba lớp liên kết, trong đó lớp hỗ trợ vận hành và công nghệ là nền tảng của toàn bộ mô hình.
Mô hình dựa trên năng lực là một lựa chọn và cấu hình khác. Mô hình vận hành này xoay quanh bốn năng lực cốt lõi:
- Chiến lược HR: Đồng bộ các ưu tiên của HR với chiến lược và mục tiêu kinh doanh.
- Kênh: Các phương thức HR tiếp cận đối tượng phục vụ (tư vấn, trực tiếp, trung tâm dịch vụ hoặc tự phục vụ).
- Sản phẩm và giải pháp: Thiết kế và cung cấp các sản phẩm, giải pháp HR được triển khai qua các kênh nêu trên.
- Công nghệ và dữ liệu HR: Toàn bộ kiến trúc và hạ tầng công nghệ (HR), cùng việc ứng dụng, quản trị, cấu trúc hóa và quản lý dữ liệu.
Bốn năng lực này có thể được tổ chức theo nhiều cách để đáp ứng tốt nhất nhu cầu riêng của doanh nghiệp. Các biến thể này quyết định cách các năng lực tương tác với nhau, cách mô hình tạo ra giá trị và cách mô hình được vận hành.
Khi đã quyết định mô hình vận hành HR mới sẽ như thế nào, hãy xác định các vai trò hiện có trong bộ phận HR sẽ thay đổi ra sao.
4. Đánh giá mức độ sẵn sàng thay đổi
Thực hiện đánh giá mức độ sẵn sàng thay đổi để biết bộ phận HR đang ở đâu trước khi chuyển đổi. Xem xét các khía cạnh như sự ủng hộ của lãnh đạo, kỹ năng của đội ngũ HR, văn hóa và năng lực tiếp nhận thay đổi. Kết quả đánh giá sẽ chỉ ra các điểm kháng cự, rào cản văn hóa, lỗ hổng trong truyền thông và khoảng trống kỹ năng. Sau đó, bạn có thể xử lý trước các khía cạnh có mức sẵn sàng thấp nhất.

5. Xây dựng kế hoạch chuyển đổi
Coi quá trình chuyển đổi là một dự án và lập kế hoạch dự án HR cho nó. Chia chuyển đổi thành các giai đoạn với cột mốc rõ ràng, chẳng hạn các vai trò mới đi vào vận hành tại đơn vị kinh doanh đầu tiên. Dùng ma trận RACI để xác định ai dẫn dắt, ai quyết định và ai hỗ trợ từng phần của quá trình chuyển đổi, như thay đổi vai trò, nâng cấp công nghệ và truyền thông.
Tiếp theo, xác định ngân sách và nguồn lực cho từng giai đoạn. Đồng thời dành riêng ngân sách và nguồn lực để HR tiếp tục đáp ứng các nhu cầu hiện tại của doanh nghiệp, như đã xác định ở Bước 1, trong suốt quá trình chuyển đổi.
6. Xây dựng nền tảng công nghệ và dữ liệu
Triển khai công nghệ mà mô hình mục tiêu phụ thuộc vào. Trong mô hình AI-first, nền tảng này nằm ở lõi thiết kế và kết nối ba thành phần: các nền tảng HR và nhân viên dùng hằng ngày, dữ liệu nhân sự phục vụ việc phân tích, và các tác nhân AI (AI agent) cùng quy trình tự động gắn kết các thành phần đó với nhau.
Hãy bắt đầu với dữ liệu nhân sự mà các tác nhân AI và công cụ phân tích sẽ sử dụng, như hồ sơ nhân viên, hồ sơ kỹ năng, dữ liệu hiệu suất và lương thưởng, và các yêu cầu dịch vụ HR. Thống nhất ai sở hữu từng nguồn dữ liệu, khắc phục các vấn đề về chất lượng và đặt ra quy tắc về cách AI được phép sử dụng dữ liệu nhân viên.
Bước tiếp theo là rà soát các công cụ hiện có và quyết định giữ, tích hợp hay loại bỏ công cụ nào. Phối hợp với bộ phận IT và chuyên gia bên ngoài (nếu cần) để hợp nhất chúng thành một hệ sinh thái công nghệ HR tích hợp. Xác định những việc tác nhân AI được tự động xử lý và những kết quả cần chuyên viên HR xem xét lại.
7. Dẫn dắt thay đổi
Dựa vào kết quả đánh giá mức độ sẵn sàng ở Bước 4 để quyết định nơi cần hỗ trợ thay đổi nhiều nhất. Thông thường đó chính là đội ngũ HR: mô hình vận hành mới thay đổi vai trò của HR nhiều hơn bất kỳ bộ phận nào khác, và HR vừa phải thích nghi vừa phải dẫn dắt phần còn lại của tổ chức qua quá trình chuyển đổi. Quản trị thay đổi trong HR hiệu quả giúp bạn làm được cả hai.
Giải thích điều gì đang thay đổi, vì sao thay đổi, và điều đó có ý nghĩa thế nào với lãnh đạo doanh nghiệp, quản lý, nhân viên và đội ngũ HR. Xử lý sự kháng cự từ sớm, duy trì truyền thông liên tục và minh bạch trong suốt quá trình.
8. Xây dựng năng lực mà mô hình mới đòi hỏi
Xác định các kỹ năng mà từng vai trò mới trong mô hình vận hành tương lai cần có và so sánh với kỹ năng hiện tại của đội ngũ HR. Hướng tới xây dựng hồ sơ năng lực hình chữ T, trong đó chuyên viên HR kết hợp chuyên môn sâu ở một lĩnh vực HR với các kỹ năng rộng áp dụng cho nhiều vai trò, như hiểu biết kinh doanh, công nghệ và năng lực sử dụng AI.
Bạn cũng có thể cân nhắc thực hiện đánh giá kỹ năng HR để biết đội ngũ đã đủ năng lực đáp ứng những thách thức khi chuyển sang mô hình vận hành mới hay chưa. Đồng thời, hãy đánh giá kỹ năng quản trị thay đổi của đội ngũ, vì HR sẽ là bên dẫn dắt quá trình chuyển đổi cho toàn tổ chức.
Để thu hẹp các khoảng trống, đội ngũ cần được đào tạo có mục tiêu, và có nhiều hình thức để thực hiện việc này.
Case study
Khi một tập đoàn bảo hiểm toàn cầu với 4.500 nhân viên muốn chuyển sang mô hình vận hành HR tích hợp hơn, bộ phận HR của họ vẫn còn phân mảnh giữa các đơn vị kinh doanh, với năng lực và cách làm việc thiếu nhất quán. AIHR đã hỗ trợ tổ chức này xác định các năng lực mà mô hình mới đòi hỏi, xây dựng khung năng lực dùng chung và tạo lộ trình học tập theo vai trò cho bốn nhóm nhân sự HR, được tinh chỉnh qua các lần đánh giá lại liên tục và sau đó mở rộng sang năng lực sử dụng AI. Kết quả là một bộ phận HR liên kết chặt chẽ, quan hệ đối tác chiến lược với doanh nghiệp vững hơn, và hiệu quả tiết kiệm 1,6 triệu USD.
9. Đo lường tiến độ và điều chỉnh
Theo dõi tiến độ so với các thước đo thành công đã thống nhất ở Bước 2, như tốc độ lấp đầy các vị trí quan trọng hoặc việc các dự án chiến lược có được bố trí đúng kỹ năng hay không, và so sánh kết quả với mức nền (baseline) đã ghi lại.
Đồng thời theo dõi hiệu quả của chính mô hình: tỷ lệ thời gian HRBP dành cho công việc tư vấn, tỷ lệ yêu cầu thường xuyên được xử lý qua tự phục vụ hoặc tác nhân AI, và mức độ sử dụng công nghệ HR. Lặp lại các bước kiểm tra nhanh trong bảng dấu hiệu để xem các vấn đề ban đầu đã giảm hay chưa. Nếu kết quả chưa đạt, hãy tìm nguyên nhân và điều chỉnh thiết kế, vai trò hoặc sự hỗ trợ trước khi mở rộng mô hình.
Lời kết
Mô hình vận hành HR phù hợp là mô hình đồng bộ cấu trúc, dịch vụ, công nghệ và kỹ năng của HR với chiến lược kinh doanh, lực lượng lao động và vai trò của AI trong tổ chức. Mô hình đó đáp ứng được nhu cầu tương lai của doanh nghiệp và, khi chưa đáp ứng được, có thể điều chỉnh nhanh để cung cấp sự hỗ trợ cần thiết.
Bạn không cần thiết kế lại mọi thứ cùng lúc. Hãy bắt đầu từ lĩnh vực có khoảng cách lớn nhất giữa điều doanh nghiệp cần và điều HR đang cung cấp, chứng minh cách làm mới ở đó, rồi mở rộng dần. Mỗi bước giúp HR sẵn sàng hơn để hỗ trợ doanh nghiệp khi nhu cầu thay đổi.
Nguồn dịch: AIHR

